DẠY CON TỰ KỶ
Chẳng có hai trẻ tự kỷ nào thật sự giống nhau. Vì thế, vấn đề giáo dục trẻ cần phải có kế hoạch can thiệp riêng, mang tính cá biệt hoá phù hợp với nhu cầu của từng cá nhân ở gia đình và ở trường học. Là phụ huynh hay giáo viên, các chuyên gia tâm lý/giáo dục thường khuyên chúng ta rằng …
1) Dạy trẻ tự kỷ là một thử thách rất lớn về niềm tin và sự kiên nhẫn của mọi người. Trước tiên, chúng ta hãy chấp nhận những trở ngại về sự truyền đạt ngôn ngữ giữa mình và trẻ tự kỷ. Khác với những trẻ không bị tự kỷ và khiếm khuyết về ngôn ngữ, trẻ tự kỷ sẽ không nói với bạn rằng trẻ có hiểu được những gì bạn hướng dẫn hay không, cho dù các em không hiểu và cần sự giải thích của các bạn.
2) Đừng nản lòng khi thấy trẻ tự kỷ có những khiếm khuyết về sự nhận hiểu ngôn ngữ (receptive language). Các trẻ tự kỷ thường có vấn đề về nghe và chuyển dịch các vần âm sang từ ngữ trong đầu. Cho nên, các trợ cụ về hình ảnh kèm theo chữ viết là cách nên áp dụng thường xuyên khi kèm dạy trẻ. Tuy nhiên, cách dùng hình ảnh không có chữ viết khi dạy trẻ bao giờ cũng tốt hơn trong giai đoạn đầu, khi khả năng tiếp thu của trẻ có nhiều hạn chế.
3) Nhiều khi trẻ tự kỷ không lấy làm thích thú về đề tài mình đang giảng dạy. Nếu không đúng sở thích của trẻ thì khó lòng tạo nên động lực về mặt học tập cho các em. Vì vậy, muốn trẻ tự kỷ chú ý và học hỏi, điều cần nhất là phải có sự hứng khởi và vui nhộn.
4) Khiếm khuyết về vận động tinh là nguyên nhân gây nên sự vụng về khi sử dụng giấy và bút, khiến vấn đề học chữ và số đếm của trẻ tự kỷ luôn gặp khó khăn. Nhưng, với sự phát triển trợ cụ điện tử cao cấp (high tech) ngày càng nhiều, trẻ tự kỷ có thể học bấm nút qua màn ảnh thay cho bút mực, và phương pháp nầy đã và đang được áp dụng trong nhiều trường học ở Hoa kỳ.
5) Hãy đưa sở thích của trẻ tự kỷ vào chương trình giảng dạy. Nếu trẻ thích ngựa, ô tô, hãy dùng ngựa, ô tô dạy trẻ về toán, về ngôn ngữ, v.v…
6) Khen ngợi và tưởng thưởng trẻ thường xuyên. Mặc dù trẻ tự kỷ lắm khi tỏ ra thiếu chú ý, nhưng nếu được khuyến khích, các em sẽ an lòng và cố gắng nhiều hơn.
7) Đừng sử dụng các câu hỏi “có” (yes) hay “không” (no). Hãy áp dụng những câu hỏi có nhiều sự lựa chọn (multiple choice questions).
8. Tập cho trẻ biết bắt chước hành động của bạn.
9) Phải biết rõ khả năng hay trình độ hiện tại, những gì trẻ có thể làm và chưa thể thực hiện khi xây dựng kế hoạch can thiệp cá nhân. Một trẻ tự kỷ chậm nói không có nghĩa là chậm khả năng học toán. Đôi khi trẻ tự kỷ tỏ ra không hào hứng khi học tập có thể vì chủ đề quá dễ hay quá quen thuộc, hoặc quá khó.
10) Can thiệp trẻ tự kỷ theo từng bước một, thay vì dồn dập. Trẻ tự kỷ thường gặp khó khăn khi phải ghi nhớ những trình tự hay nhiều bước của một vấn đề. Nếu trẻ biết đọc, hãy viết xuống lời giảng. Nếu trẻ chưa hiểu sự hướng dẫn ban đầu của bạn, đừng nên tiếp tục lời giảng kế tiếp. Cứ nghĩ rằng trẻ tự kỷ là những người ngoại quốc đang học ngôn ngữ của bạn và họ cần nhiều thời gian tiếp thu lời giảng.
