Tâm lý của phụ huynh khi con được chẩn đoán có rối loạn tự kỉ, chậm nói, chậm phát triển ngôn ngữ có thể sẽ diễn ra theo tiến trình 5 giai đoạn:
1. Thứ nhất: Chối bỏ – phụ huynh ban đầu sẽ không chấp nhận chẩn đoán của bác sĩ – chuyên gia và có xu hướng đưa con đến nhiều cơ sở khác để khám với hy vọng họ sẽ chẩn đoán con khác đi.
2. Thứ 2: Giận dữ: Sau giai đoạn chối bỏ ban đầu, từ những việc đưa con đi khám nhiều nơi nhưng thực tại con vẫn có những dấu hiệu nghe hiểu kém, chậm giao tiếp – tương tác, nhiều phụ huynh sẽ có cảm xúc giận dữ, và đổ lỗi cho người thân trong gia đình.
3. Thứ 3: Nhìn lại: sau khi giận sữ, phụ huynh sẽ đi tìm những nguyên nhân mà dẫn đến tình trạng hiện nay.

4. Thứ 4: Buồn bã: giai đoạn này, phần lớn phụ huynh dần chấp nhận với thực tế, họ sẽ cảm thấy buồn bã, thất vọng và mệt mỏi.
5. Chấp nhận: Sau tất cả, phụ huynh sẽ chấp nhận với thực tại, trở lại với cuộc sống và đối diện với những vấn đề đang diễn ra với đứa trẻ
Việc phụ huynh nhanh chóng vượt qua các giai đoạn, chấp nhận thực trạng của con và đồng hành cùng con rất quan trọng đối với sự phát triển của trẻ, nếu con không được hỗ trợ can thiệp sớm trong các giai đoạn trước 6 tuổi, và mốc trước 3 tuổi là quan trọng nhất thì khả năng hòa nhập của con với bạn cùng lứa tuổi rất khó khăn.
